Vandaag gaat het over de vraag of en hoe je de stap naar vliegvissen zet. Vliegvissen... wat is dat eigenlijk? Vissen op vliegen? Met vliegen? Vissen op vliegende vissen? En is het niet ongelooflijk moeilijk?
Regelmatig merk ik in gesprekken met andere vissers dat er een grote drempel is als het gaat om dit eigenlijk ontzettend boeiende onderwerp. Onwetendheid, vooroordelen of zelfs angst spelen een rol. Vliegvissen zou zijn zoals golf: elitair, versnobbed en waanzinnig moeilijk te leren. Het gevolg is dat veel mensen het nooit proberen of het gewoon afwijzen. Maar klopt dat allemaal wel?
De geschiedenis van het vliegvissen
Vaststaat dat vissen met kunstmatige vliegen een zeer oude vismethode is, die volgens huidige inzichten al in het oude Egypte werd beoefend. Er zijn beschrijvingen bewaard gebleven uit rond 200 na Christus die het gebruik van kunstmatige vliegen documenteren.
In de middeleeuwen lijkt vliegvissen een populaire vrijetijdsbesteding van ridders te zijn geweest. De verdere ontwikkeling van het klassieke vliegvissen vond daarna vooral in Engeland plaats. Daar volgde de doorgaans adellijke of in ieder geval vermogende vliegvisser strikte regels en droeg hij kleding die bij de gelegenheid paste.
Maar sindsdien is er veel tijd verstreken en veel water door de rivier gestroomd, en ook het vliegvissen is (gelukkig) sterk veranderd. Wat gebleven is, is de onvergelijkbare charme die door de eeuwen heen elke vliegvisser in zijn ban heeft getrokken — en elke visser zou moeten aansporen om na te denken over het beginnen met vliegvissen.
Wat is er anders aan vliegvissen?
Maar laten we het rustig aanpakken. Bekijk eens wat vliegvissen zo bijzonder maakt en waarom het een prachtig alternatief — of beter gezegd: een aanvulling op alle andere vormen van vissen — is.
Het doel is om een vrijwel gewichtloos insecten- of visimitatie richting de vis te brengen, zodat die denkt dat hij natuurlijk voedsel ziet.
Daarmee wordt meteen een verschil met spinvissen duidelijk: een kunstaas dat nauwelijks weegt, kun je met klassiek spinvismateriaal simpelweg niet ver genoeg werpen. Daarom gebruik je een speciale werptechniek waarbij een verzwaarde vislijn als werpgewicht fungeert.
Alleen al vanwege de drill is beginnen met vliegvissen de moeite waard
Vroeger bestond deze vislijn uit zijde of gevlochten paardenhaar. Het maken en onderhouden van vliegvislijnen was destijds extreem bewerkelijk. Tegenwoordig gaat het meestal om gevlochten lijnkernen die zijn gecoat met pvc, pu of vergelijkbare kunststoffen. Daar komen toevoegingen zoals wolfraam bij, om de gewenste lijneigenschappen — zoals drijfvermogen of zaksnelheid — te bereiken. Het onderhoud is daardoor tot een minimum teruggebracht.
Waarom de stap naar vliegvissen wagen?
Maar waarvoor dit alles? Ten eerste zijn insecten in veel wateren de belangrijkste voedselbron voor vissen, en bij massale slipvluchten komen ze in zulke aantallen voor dat vissen zeer selectief alleen nog dat voedsel pakken. Soms beperken ze zich zelfs volledig tot één soort insect. In dat geval is het met alle andere kunstaas nauwelijks nog mogelijk om iets te vangen.
Maar ook onder normale omstandigheden laten veel vissen zich het best met insecten verleiden, en de bijbehorende imitaties worden zo natuurgetrouw mogelijk gemaakt van veren, bont en lichte, pluizige kunststofmaterialen. Het resultaat weegt vaak ver onder een gram en is met normaal vismateriaal niet fatsoenlijk ver te werpen, laat staan natuurlijk aan de vis te presenteren. In dat opzicht is het grijpen naar de vliegvishengel en de stap naar vliegvissen dus bijna onvermijdelijk.
Een prachtige vlagzalm — reden genoeg om te beginnen met vliegvissen!
Werkt vliegvissen ook voor roofvissen?
Ook bij het vissen op roofvissen zoals snoek biedt vliegvissen heel nieuwe mogelijkheden. In sommige wateren reageren snoeken niet meer goed op kunstaas. Ze zijn vaak gevangen en kennen veel van de gangbare modellen. En ook hier is een grote, wollige en vederlichte vlieg iets totaal anders. Hij zweeft gewichtloos in het water en pulseert bij de kleinste waterbeweging. Dat kan bijzonder effectief zijn en voor veel spannende drills zorgen.
Welke witvis bijt aan?
Witvis vissen met de dobber — niet jouw ding? Vang dan eens roodvinnen op een droge vlieg, alanden op poppervliegen, zeelt of zelfs karper op zicht. En zelfs blankvoorn met het lichtste materiaal op minuscule nimfen. Dat alles kan met de vliegvishengel. En volledig zonder deeg, maden, wormen en voeren.
Vliegvissen is ontzettend leuk!
Maar er is natuurlijk nog de allerbelangrijkste reden voor de keuze van de vliegvishengel en het beginnen met vliegvissen: het plezier in de sport! Werpen en vissen met de vliegvishengel is nu eenmaal iets totaal anders. Hoe vaak hoor ik van vissers die net zijn begonnen met vliegvissen, dat ze nog nooit zulke spannende en afwisselende dagen aan het water hadden beleefd. En dat vaak zelfs zonder één vis te vangen.
Wacht, begrijp me niet verkeerd. Dat betekent niet dat je met de vliegvishengel minder vangt, maar dat het vissen en werpen al reuze leuk is, zelfs als je met een lege tas naar huis gaat. Je bent gewoon anders gefocust. Je concentreert je op het werpen. Op het spotten van vissen. Je observeert de stroming om je volgende worp te plannen en de insecten op zoek naar het juiste patroon om aan te binden. Je werpt en kijkt wat de stroming met lijn en vlieg doet — en leert van elke worp opnieuw.
In totaal beleef je het vissen en de natuur om je heen op een andere manier. En als er dan aan het andere einde van de lijn een vis instapt... dat moet ik je vertellen! Maar dat is voor een andere keer.
Daniel en Toni tijdens hun crashcursus met visgids Florian Penno
Hoe moeilijk is het werpen bij vliegvissen?
Dan blijft nog de drempel van de moeilijke werptechniek. Nou, ik kan je vertellen dat met een goede cursus, een doordacht samengesteld materiaal (dat niet per se duur hoeft te zijn) en een minimale bereidheid om te oefenen, die vermeende drempel hooguit een iets hogere stoeprand wordt. Iedereen kan vliegvissen leren, en eenmaal gebeten door het vliegvisvirus laat het je niet snel meer los.
Tot de volgende keer en tight lines
Florian
Door Florian Penno
